jinekoloji.net

Jinekoloji ve Kadın Sağlığı Bilgileri Sitesi

site kullanıcıları: uyarıyı okuyunuz



Siteyi ana sayfanız yapın


 

Rahimağzı kanseri öncüsü lezyonlar ve LEEP operasyonu

Rahim ağzı kanseri öncüsü lezyon nedir?

Günümüzde papsmear testinin yaygın uygulanması ve genital hpv enfeksiyonlarının sık görülmesiyle birlikte rahim ağzı kanserine dönüşebilen lezyonların tanı konulma sıklığı da artmış durumdadır.

Rahimağzı kanserine dönüşme ihtimali olan lezyonlar ağırlık derecesine göre CIN 1, CIN 2, CIN 3 (CIN= cervical intraepithelial neoplasia, servikal intraepitelyal neoplazi yani "rahimağzında epitel içinde yeni oluşum) olarak sınıflandırılır.

Daha yeni bir sınıflama ise LGSIL (low grade squamous intraepithelial lesion, düşük dereceli lezyon) ve HGSIL (high grade squamous intraepithelial lesion, yüksek dereceli lezyon) şeklinde olup LGSIL CIN 1 ve CIN 2ye HGSIL ise CIN 2 ve CIN 3'e karşılık gelmektedir.

CIN 1 ve LGSIL olgularının önemli kısmı kendi kendine iyileşebilen lezyonlar olmakla beraber bir lezyonun gerçekten düşük dereceli olduğu kolposkopi (rahimağzının büyüteçle incelenmesi) incelemesi ve gerekli durumlarda alınan biyopsilerle teyid edilmiş olmalıdır.

Rahim ağzı kanseri öncüsü lezyon saptandığında nasıl bir yol izlenir?

Düşük dereceli lezyonların kendi kendine iyileşme olasılığı olduğundan CIN 1 olgularında ve LGSIL olgularının bir kısmında belli bir süre beklemek ve bu süre sonunda papsmear ve kolposkopi incelemesini tekrarlamak uygun olabilir.

Belli bir süre beklenmesine karşın gerileme görülmeyen olgularda veya baştan beri yüksek dereceli lezyon saptanan olgularda ise tedavi gerekir.

Rahim ağzı kanseri öncüsü lezyon nasıl tedavi edilir?

Tedavi seçenekleri çocuk doğurma arzusunun olup olmamasına göre değişkenlik göstermekle birlikte bu tür lezyonlar daha çok üreme çağında olan kadınlarda ortaya çıktığından doğurganlığı olumsuz etkileme olasılığı çok az olan yöntemler tercih edilir.

Yakma ve dondurma gibi işlemler nüks etme olasılığı nispeten yüksek olan ve işleme tabi tutulan hastalıklı alanın patolojik incelemeye gönderilmesine olanak vermediklerinden çoğunlukla tercih edilmezler.

Konizasyon nedir?

Konizasyon rahim ağzının hastalıklı dokusunu da içine alan koni şeklinde bir parçanın cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Çıkarılan parça patolojiye gönderilerek lezyonun tümüyle çıkarıldığından emin olunur ve lezyonun gerçek derecesi belirlenir.

Konizasyon geleneksel olarak bistüriyle keserek gerçekleştiğinden soğuk konizasyon adını alır. Çıkarılan parçanın büyüklük derecesine göre işlem neticesinde rahim ağzı işlevini yitirerek gebelik döneminde rahim ağzı yetmezliğine ve böylece düşük veya erken doğuma neden olabilir. Bu nedenle soğuk konizasyon yerine sıcak (yakma işlemi de olduğundan) konizasyonun en sık kullanılan tipi olan LEEP tercih edilir.

LEEP nedir?

LEEP rahimağzından daha ince ve daha yüzeyel bir dokunun LEEP koter adı verilen özel bir cihaz yardımıyla cerrahi olarak kesilerek çıkarılma işlemidir. Soğuk konizasyonda doku çıkarıldıktan sonra kanamayı durdururmak için dikiş atılması gerekliyken LEEP cihazının özelliği dolayısıyla çıkarılan yer aynı zamanda koterize edildiği (dağlandığı) için kanama kontrolü için dikiş çoğu zaman gerekmez.

Normal şartlarda koter işlemi çıkarılan dokuyu da yaktığından patolog kendisine gönderilen dokuyu yakılmış olduğundan inceleyemezken LEEP cihazının koter işlemi çıkarılan dokuda minimal tahribat yaptığından patolog dokuyu rahatça inceleme imkanına kavuşur.

LEEP nasıl yapılır?

Lokal veya genel anestezi altında ameliyat masasında vajinaya spekulum yerleştirilmesini takiben rahim ağzı özel bir boyayla boyanarak çıkarılacak kısım belirlenir.

Çıkarılacak dokunun büyüklüğüne ve rahim ağzının şekline göre kullanılacak LEEP koter ucu saptanır ve LEEP cihazına monte edildikten sonra kesme işlemi gerçekleştirilir. Kesme sonrası çıkarılan materyal patolojiye gönderilir. Kanama odakları topuz uç yardımıyla yakılır ve işleme son verilir. 5-20 dakika süren bir işlemdir.

İşlem sonrasında 4-8 saat süre sonrasında kanama kontrolü yapılan hasta taburcu edilir.

 

 

 

 

LEEP işlemi neticesinde rahim ağzının kanama alanları yakıldıktan sonra görünüm soldaki resimdeki gibi olur. Yaklaşık 6 hafta sonunda rahim ağzı normal şekline geri döner.

 

 

LEEP sonrası nasıl bir yol izlenir?

LEEP konizasyon küçük cerrahi sınıfına giren bir işlemdir ve ilk 24 saatte hastanın tekrar ameliyathaneye alınmasını gerektirecek kanamalar yaklaşık %1 oranında gözlenir. Bunun dışında ameliyat sonrası erken dönemde bir sorun çıkması beklenmez. Kanama olmaması için 1-3 gün istirahat, 4 hafta ilişkiden ve havuz, deniz, küvet gibi aktivitelerden uzak durma esastır. Egzersiz ve spor 2 hafta sonra başlayabilir.

Patoloji sonucunda lezyonun tümüyle çıkarılıp çıkarılmadığı ve lezyonun ağırlık derecesi belli olur ve genellikle 4 ayda bir papsmear veye kolposkopi ile takipler belli bir süre devam ettirilir.

LEEP işleminin sonuçları

LEEP konizasyon rahim ağzıkanseri öncüsü lezyonları ortadan kaldırmada oldukça başarılı olmakla beraber %5 olguda nüks gerçekleşebilir. Bu durumlarda ya ikinci bir LEEP ya da daha geniş bir soğuk konizasyon veya daha da ileri bir cerrahi teknik gerekebilir.

Tekrarlayan düşükler ve erken doğum özellikle soğuk konizasyon sonucu ortaya çıkan bir rahim ağzıyetmezliğinin sonucudur ve usulüne uygun gerçekleşen bir LEEP sonrasında ender görülür.

Bazı durumlarda doğum esnasında rahim ağzı işleme bağlı oluşan nedbeler nedeniyle zor açıldığından LEEP olgularının bir kısmında normal doğum ilerlememesi nedeniyle sezaryen ile doğuma dönüşebilir.